Welkom in Utrecht zet zich in voor vluchtelingen in Utrecht. Hier kun je meer informatie vinden over deze zeer diverse groep mensen.

Waar komen vluchtelingen vandaan?

Vluchtelingen komen uit alle windstreken en hebben uiteenlopende redenen om hun huis en haard te verlaten. De grootste groepen vluchtelingen in Nederland komen op dit moment uit Syrië, Eritrea, Afghanistan, Jemen, Irak, Iran en Turkije. Wereldwijd komen de meeste vluchtelingen uit Syrië, Venezuela, Afghanistan, Zuid-Soedan en Myanmar. De redenen waarom mensen vluchtelingen ligt nogal uit een, maar denk vooral aan oorlog, geweld en vervolging. Hier kun je informatie vinden over waarom de grootste groepen vluchtelingen die in Nederland asiel aanvragen hun land ontvluchten. Op deze website van UNHCR, vind je daarnaast nog een hoop cijfers over de aantallen vluchtelingen wereldwijd.

Wat is het verschil tussen asielzoekers, vluchtelingen en statushouders?

Er is nogal eens verwarring over begrippen zoals asielzoeker, vluchteling, statushouder en migrant. Eenvoudig gezegd zou je kunnen zeggen dat in Nederland de Immigratie- en naturalisatiedienst (IND) toetst of iemand die gevlucht is aan de toelatingscriteria voldoet om echt als vluchteling erkend te worden. Als vluchteling kun je daadwerkelijk asiel ontvangen in Nederland. Tijdens dit onderzoek is de vluchteling ‘asielzoeker’. Als de asielzoeker inderdaad erkend wordt als vluchteling en dus recht heeft op bescherming, ontvangt deze persoon een verblijfstatus. Iemand met zo’n verblijfsvergunning wordt een statushouder genoemd. Als statushouder heb je recht op een woning in Nederland. In werkelijkheid ligt het allemaal wat ingewikkelder, zoals je hier op de website van de UNHCR kunt lezen.

Welkom in Utrecht kiest er meestal voor om in de communicatie de term vluchteling te gebruiken, ongeacht of mensen wel of niet in procedure zijn of een verblijfsvergunning hebben. Iedereen met een vluchtachtergrond is welkom om deel te nemen aan onze activiteiten.

Hoe gaat een asielprocedure in zijn werk?

Voor informatie over de asielprocedure verwijzen we je graag door naar andere organisaties. Kijk eens op websites van de rijksoverheid en op de site van VluchtelingenWerk Nederland. Ook het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) geeft hier informatie over.

Mensen die asiel hebben aangevraagd, hebben verschillende rechten en plichten in Nederland. Kinderen onder de 18 jaar kunnen naar school en er zijn soms mogelijkheden om een aantal weken per jaar te werken. Toch hebben mensen in de praktijk weinig te doen in de tijd dat ze in procedure zijn waardoor het voor veel mensen een passieve en tegelijkertijd stressvolle periode van wachten is. Ze missen het gevoel regie over het eigen leven te hebben, net als de mogelijkheid om zichzelf te ontwikkelen. Voor veel mensen lijkt het leven min of meer stil te staan in deze periode.  

Daarom zijn de activiteiten van Welkom In Utrecht zo belangrijk: daarbij word je als mens benaderd – en niet als vluchteling – en kun je ontspannen. Ook kun je nieuwe mensen ontmoeten en de omgeving (beter) leren kennen. Op onze website en op onze social media kun je zien wat voor mooie dingen er zoal gebeuren.

Waarom vragen gevluchte Oekraïners geen asiel aan?

Oekraïners die gevlucht zijn voor de oorlog bevinden zich in een andere situatie dan andere vluchtelingen. Zij hebben rechten gekregen die veelal overeenkomen met de rechten die asielzoekers op grond van de Opvangrichtlijn ontvangen. Echter mogen mensen met een Oekraïens paspoort ook 180 dagen visumvrij reizen in de Europese Unie en daarom hoeven ze geen asiel aan te vragen om legaal in Nederland te verblijven. Bovendien mogen ze werken in Nederland, zonder de restricties die gelden voor andere vluchtelingen. Dit geeft ze veel meer mogelijkheden om een zelfstandig leven op te bouwen wat belangrijk is voor de eigenwaarde.

Waar worden vluchtelingen in Utrecht opgevangen?

Oekraïners

Oekraïners mogen zelf bepalen waar ze verblijven. Als ze geen onderdak kunnen vinden, kunnen ze zich melden bij de gemeente die de opvang voor deze groep verzorgt. In Utrecht worden gevluchte Oekraïners op verschillende locaties ondergebracht: bij particulieren thuis, bij locaties van het Leger des Heils, de Tussenvoorziening en er is een opvangboot. In totaal gaat het om zo’n 1400 mensen.

Andere vluchtelingen

Voor vluchtelingen uit andere landen zijn er deze centra in Utrecht:

• AZC Joseph Haydnlaan met ruimte voor maximaal 590 bewoners onder wie een groep alleenreizende minderjarige asielzoekers
• Noodopvanglocatie Biltse Straatweg met plek voor 350 bewoners.
• Noodopvanglocatie aan de Pahud de Mortangesdreef met plek voor maximaal 300 mensen. Hier is het Plan Einstein concept toegepast en daarom worden er ook 30 tot 60 Utrechtse jongeren gehuisvest.
• Noodopvanglocatie Europalaan vangt tot 2027 maximaal 200 mensen op. Daarna wordt er verbouwd en zal er plaats zijn voor 385 mensen.
• Tijdelijke opvanglocatie Vlampijpstraat met plek voor maximaal 220 mensen

Vluchtelingen die een verblijfsvergunning hebben gekregen, hebben recht op een eigen woning. In afwachting daarvan verblijven de meesten in een AZC. Op dit moment kan dat lang duren vanwege de huidige woningnood. Zie deze site van de rijksoverheid voor meer informatie over de huisvesting van statushouders.